رئیس مرکز ملی فرش ایران اعلام کرد که افزایش قیمت فرش دستباف به یکی از مهمترین چالشهای این صنعت تبدیل شده و علاوه بر کاهش قدرت رقابت فرش ایرانی در بازارهای جهانی، بازار داخلی را نیز با مشکلات جدی مواجه کرده است.
رشد هزینههای تولید و رقابت جهانی، جایگاه فرش ایرانی را تهدید میکند
فیضالله عربسرخی با اشاره به وضعیت فعلی صنعت فرش دستباف گفت افزایش دستمزدها و تولید غیرمتمرکز، از مهمترین عوامل رشد قیمت تمامشده فرش ایرانی هستند؛ موضوعی که توان رقابتی این محصول ارزشمند را در بازارهای بینالمللی کاهش داده است.
وی همچنین اظهار داشت که حدود ۲۵ درصد فرشهای عرضهشده در بازارهای جهانی، نمونههای تقلیدی از فرش ایرانی هستند. به گفته او، اگرچه چین عمدتاً از طرحهای بومی خود استفاده میکند، اما بسیاری از تولیدکنندگان سایر کشورها با الگوبرداری از نقشهها و طرحهای اصیل ایرانی، فرشهایی مشابه تولید و روانه بازار میکنند.
عربسرخی یکی دیگر از چالشهای صنعت فرش را ساختار تولید آن دانست و افزود: حدود ۹۵ درصد فرشهای صادراتی ایران در کارگاهها و واحدهای خانگی تولید میشوند؛ موضوعی که توسعه تولید صنعتی و افزایش بهرهوری را با محدودیتهایی مواجه کرده است.
در همین راستا، رقیه الماسی، عضو انجمن علمی فرش ایران، نیز پیشتر با اشاره به افزایش رقابت منطقهای گفته بود که پاکستان از ضعف حمایتهای دولتی از صنعت فرش ایران بهره برده و با استفاده از طرحهای ایرانی، فرشهایی با نامهای شناختهشدهای مانند هریس، افشار، کاشان و کرمان تولید و به بازارهای جهانی صادر میکند.
به گفته این کارشناس، کاهش حمایتهای دولتی از تولیدکنندگان داخلی موجب شده انگیزه سرمایهگذاری در تولید فرشهای باکیفیت کاهش یابد و این مسئله در بلندمدت میتواند جایگاه تاریخی فرش دستباف ایران را در بازارهای جهانی تضعیف کند.
کارشناسان معتقدند در شرایطی که هزینههای تولید و دستمزدها بهطور مستمر افزایش مییابد، صنعت فرش ایران برای حفظ سهم خود در بازارهای صادراتی نیازمند برنامهریزی جامع در زمینه کاهش هزینههای تولید، حمایت از بافندگان، توسعه برند ملی و حفاظت از اصالت طرحهای ایرانی است.
در حال حاضر، کشورهایی مانند چین، هند، نپال، پاکستان و ترکیه از مهمترین رقبای ایران در بازار جهانی فرش دستباف به شمار میروند و تلاش میکنند سهم بیشتری از این بازار ارزشمند را به خود اختصاص دهند.
